Menu

Czym jest lęk i jak sobie z nim radzić?

     Lęk jest jednym z najbardziej nieprzyjemnych uczuć. Czasem nazywamy go niepokojem, strachem czy zdenerwowaniem. Jednak jak każda emocja pełni on jakąś funkcję, coś nam sygnalizuje. Z reguły niesie on informację, że jesteśmy w niebezpieczeństwie, coś nam zagraża. Zmusza on nasz organizm do reakcji „walcz, uciekaj lub znieruchomiej”.

     Większość ludzi nie ma trudności z rozpoznaniem cielesnych symptomów lęku. Zaczynają się wtedy pocić dłonie, napinają się mięśnie, oddech staje się płytki i przyspieszony, szybciej bije serce, a w głowie pojawia się uczucie pustki. Reakcje organizmu nie są jednak jedynym symptomem lęku. Mówią o nim również zachowania: unikanie sytuacji mogących napełnić nas lękiem, wycofywanie, gdy pojawia się lęk, próbujemy wszystko kontrolować lub robić perfekcyjnie, żeby zapobiec niebezpieczeństwu. Może pojawić się agresja w celu obrony przed rzeczywistym lub wyimaginowanym zagrożeniem.

     Co jednak z sytuacjami, gdzie w danej chwili nie grozi nam żadne realne niebezpieczeństwo, a mimo to lęk pojawia się? Albo gdy jest on zdecydowanie za duży, nieadekwatny do sytuacji, nie pozwalający skupić myśli, zasnąć, ruszyć się z miejsca lub odezwać?

     Takie reakcje są efektem interpretacji zdarzeń, zachowań innych itp. Myśli które nasilają lęk i powodują, że przestaje on pełnić funkcje obronne, są najczęściej związane z :

• Przecenianiem zagrożenia,

• Niedocenianiem własnych umiejętności radzenia sobie z problemem,

• Niedocenianiem dostępnej nam pomocy,

• Zamartwianiem się i tworzeniem katastroficznych scenariuszy zdarzeń.

     Jak to się dzieje, że lęk czasem przestaje pełnić funkcje przystosowawcze, a staje się paraliżującym doświadczeniem? Najprościej rzecz ujmując jest to efekt zachowań, które w pewnym okresie życia mogły być najlepszym z możliwych rozwiązaniem. Kłopot polega na tym, że gdy często stosujemy różne „sprawdzone przepisy”, z czasem zaczynamy zachowywać się automatycznie - bez wstępnej oceny czy dana reakcja jest adekwatna do sytuacji. Podobnie jest z myślami. Być może kiedyś czarne scenariusze nauczyły cię chronić się przed rozczarowaniem i cierpieniem, a antycypowanie zagrożenia ratowało ci życie. Dobrze jest też to docenić